Tuần đầu tháng 9. Con đi học lại được vài hôm, và ở nhà bắt đầu có những buổi tối như thế này: bảy rưỡi mới lôi cặp ra, tám giờ mới mở vở, tám rưỡi vẫn còn hỏi "mẹ ơi hôm nay cô giao gì ấy nhỉ".
Bố mẹ nhìn vào thường kết luận là con quên hết kiến thức sau ba tháng hè. Nhưng phần lớn trường hợp không phải vậy. Kiến thức chỉ cần vài tuần chạm lại là nhớ ra. Thứ mất đi trong hè, và không tự quay lại, là cái nếp — giờ nào làm việc gì, tự soạn cặp thế nào, ngồi vào bàn thì bắt đầu từ đâu.
Ba tuần đầu năm học là khoảng thời gian dễ dựng lại cái nếp đó nhất. Qua tháng 10, khi bài vở dồn lên và kiểm tra bắt đầu, việc sửa nếp trở nên khó hơn nhiều.
Việc thứ nhất: chốt một khung giờ, và giữ đúng khung đó
Không cần khung giờ dài. Cần khung giờ cố định. Với học sinh tiểu học, 45 phút đến một tiếng vào cùng một giờ mỗi tối đã đủ. Với cấp 2, khoảng một tiếng rưỡi, có thể chia hai chặng.
Điều quan trọng hơn độ dài là con biết trước: cứ đến giờ này là ngồi vào bàn, không phải chờ mẹ nhắc, không phải thương lượng lại mỗi tối. Hai tuần đầu bố mẹ sẽ phải nhắc. Đến tuần thứ ba, nếu khung giờ giữ nguyên, phần lớn trẻ tự vào guồng.
Việc thứ hai: đổi câu hỏi buổi tối
"Hôm nay con có bài tập gì không?" là câu hỏi dễ bị trả lời cho xong. Con nói "không có gì" — và bố mẹ không có cách nào kiểm chứng.
Thử đổi thành ba câu khác:
"Hôm nay ở lớp có phần nào con nghe mà chưa rõ không?" "Ngày mai cô kiểm tra gì?" "Con định làm bài nào trước, bài nào sau?"
Câu thứ ba đáng giá nhất. Nó buộc con phải mở cặp ra nhìn, phải tự xếp thứ tự — và đó chính là kỹ năng mà nhiều học sinh cấp 2 vẫn chưa có.
Việc thứ ba: để con tự soạn cặp, kể cả khi con soạn thiếu
Rất nhiều bố mẹ soạn cặp giúp con đến tận lớp 4, lớp 5, vì soạn hộ thì nhanh hơn và không quên đồ. Cái giá phải trả đến muộn: con lên cấp 2 vẫn không tự theo dõi được lịch của mình.
Ba tuần đầu năm học là lúc để chuyển giao việc này. Con quên vở một hôm, bị cô nhắc một lần — đó là bài học rẻ hơn nhiều so với việc lên lớp 6 mới bắt đầu tập tự lo.
Việc thứ tư: nói chuyện với con về một mục tiêu, đúng một mục tiêu thôi
Đầu năm học, người lớn hay muốn con tiến ở mọi mặt cùng lúc: học đều hơn, chữ đẹp hơn, dạn dĩ hơn, bớt điện thoại. Con nghe xong thì không nhớ gì cả.
Chọn một thứ. Nói rõ tại sao chọn thứ đó. Và đo được: "học kỳ này mình tập trung vào việc con tự làm xong bài trước 9 giờ tối". Một mục tiêu con nhớ được vẫn hơn năm mục tiêu con không nhớ nổi cái nào.
Còn nếu ba tuần trôi qua mà vẫn chưa vào guồng?
Khi đó thì nên nhìn kỹ hơn một chút. Có con chậm vào guồng vì nếp, nhưng cũng có con né việc ngồi vào bàn vì đang vướng thật — vướng một phần kiến thức từ năm ngoái mà không nói ra, nên cứ mở vở là thấy nản.
Hai nguyên nhân này nhìn từ ngoài giống hệt nhau, và cách xử lý thì ngược nhau: một bên cần siết nếp, một bên cần vá kiến thức trước rồi mới nói chuyện nếp.
Đây là lý do các lớp văn hoá ở Mona đều bắt đầu bằng một bài kiểm tra đầu vào. Không phải để chấm điểm con, mà để biết con đang vướng ở đâu — trước khi cả nhà mất thêm vài tháng đoán mò.
Anh chị muốn cho con làm bài kiểm tra đầu vào miễn phí, nhắn Zalo 0961 881 226.
